Jaki wybrać ciśnieniomierz, żeby był niezawodny?

Coraz więcej osób w Polsce zaczyna chorować na nadciśnienie tętnicze. Uwarunkowania genetyczne, złe nawyki żywieniowe, brak ruchu sprawiają, że nasze serce zaczyna wariować. Nieleczone nadciśnienie uszkadza nie tylko układ krwionośny, ale też nerki. Finalnie prowadzi do zawału, udaru czy niewydolności. Kiedy już dowiadujemy się o nadciśnieniu warto zainwestować w dobry ciśnieniomierz. Na co trzeba zwrócić uwagę przy wyborze tego specjalistycznego sprzętu?

Kiedy potrzebny jest ciśnieniomierz?

Teoretycznie każdy zdrowo czujący się człowiek powinien przynajmniej raz w roku zmierzyć ciśnienie. Przyjmuje się, że idealne wynosi 120/80 mm Hg. Problemy zaczynają się, jeśli wskaźniki przekraczają 140/90 mm Hg — wtedy można już mówić o nadciśnieniu tętniczym. Taka wartość nie powinna być ignorowana, zwłaszcza jeśli utrzymuje się przez dłuższy czas lub występuje regularnie w różnych pomiarach.

Regularne kontrolowanie ciśnienia tętniczego pozwala wychwycić niepokojące zmiany, zanim przerodzą się w poważne schorzenia. Osoby, u których stwierdzono podwyższone wartości, powinny wyposażyć się w domowy ciśnieniomierz i monitorować swój stan między wizytami u lekarza. Taki aparat zapewnia niezależność i umożliwia szybką reakcję w przypadku gwałtownych skoków ciśnienia. Poza oczywistym leczeniem pod okiem specjalisty, własny sprzęt pomaga ocenić skuteczność przyjmowanych leków oraz zidentyfikować pory dnia, w których ciśnienie wzrasta bardziej niż zwykle.

Jaki ciśnieniomierz wybrać?

Na rynku medycznym znaleźć można wiele typów ciśnieniomierzy. Na jaki się zdecydujemy, zależy przede wszystkim od naszych umiejętności obsługi, budżetu oraz częstotliwości wykonywanych pomiarów. Warto jednak zapoznać się z każdym rodzajem sprzętu, żeby wybrać taki, który będzie dla nas najbardziej odpowiedni i nie sprawi problemów w codziennym użytkowaniu.

Przy wyborze należy zwrócić uwagę na certyfikaty i walidację kliniczną aparatu. Sprawdzone marki gwarantują, że pomiary będą zgodne ze standardami medycznymi. Ważne jest także, aby mankiet był dopasowany do obwodu ramienia — zbyt ciasny lub zbyt luźny zniekształci wynik. Dla osób starszych, z problemami ze wzrokiem lub koordynacją ruchową, zalecane są urządzenia w pełni automatyczne z dużym, czytelnym wyświetlaczem.

Ciśnieniomierz rtęciowy

To właściwie pierwszy typ ciśnieniomierza, jaki się pojawił. Jego historia sięga aż XIX wieku. Ciśnieniomierze, które do pomiaru wykorzystują rtęć, są jeszcze spotykane w niektórych szpitalach i gabinetach lekarskich. Wielu specjalistów uważa, że to najbardziej precyzyjne ciśnieniomierze dzięki bezpośredniemu odczytowi wartości ze słupa rtęci.

Mimo wysokiej dokładności, urządzenia rtęciowe mają też wady. Rtęć jest substancją toksyczną, co sprawia, że jej użycie w gospodarstwach domowych jest ryzykowne — zwłaszcza w przypadku uszkodzenia szklanej kolumny. Dlatego w wielu krajach urządzenia te zostały wycofane z użytku cywilnego. Można je jeszcze dostać na serwisach aukcyjnych, jednak wymaga to odpowiedniej wiedzy i ostrożności w obsłudze. Ze względu na skomplikowaną procedurę pomiarową i konieczność używania stetoskopu, ciśnieniomierze rtęciowe nie są zalecane dla osób mierzących ciśnienie we własnym zakresie.

Ciśnieniomierz zegarowy

Mierząc ciśnienie tym aparatem również nie trzeba się martwić o prawdziwość wyniku. Ciśnieniomierze ze stetoskopem są najbardziej popularne wśród lekarzy i pozostają standardem w większości gabinetów medycznych. Zamiast słupa rtęci, wykorzystują one mechanizm sprężynowy połączony z tarczą zegarową, na której wskazówka pokazuje wartość ciśnienia.

Zmierzenie sobie samemu ciśnienia tym aparatem jest nieco utrudnione, głównie przez wymieniony wyżej stetoskop, chociaż powstają coraz to lepsze wersje aparatów zegarowych do użytku domowego. Wymaga to umiejętności prawidłowego nasłuchiwania tonów Korotkowa — momentu pojawienia się i zniknięcia pulsacyjnego szumu w tętnicy. Dla osób bez medycznego przeszkolenia może to być frustrujące i prowadzić do błędnych odczytów. Ciśnieniomierze zegarowe wymagają także okresowej kalibracji, aby zachować swoją dokładność. Ich zaletą jest brak potrzeby zasilania elektrycznego oraz wysoka trwałość mechanizmu, pod warunkiem właściwego użytkowania i konserwacji.

Ciśnieniomierz cyfrowy – który lepszy?

Tutaj znane są dwa rodzaje aparatów: ciśnieniomierz z mankietem na ramię i ciśnieniomierz nadgarstkowy. Ten pierwszy można kupić w wersji z pompką, którą trzeba będzie wtłoczyć powietrze podczas mierzenia ciśnienia, chyba że zdecydujemy się na wersję automatyczną — wtedy wystarczy założyć mankiet na ramię, wcisnąć odpowiedni przycisk i czekać na pomiar. Aparaty automatyczne są znacznie wygodniejsze dla osób starszych, z ograniczoną sprawnością manualną lub z problemami z pompowaniem ręcznym.

Ciśnieniomierz nadgarstkowy jest w pełni automatyczny i bardziej kompaktowy, co ułatwia jego transport i użytkowanie poza domem. Nie jest jednak znany ze zbyt dokładnych pomiarów, zwłaszcza u osób starszych, u których tętnice nadgarstka mogą być mniej elastyczne. Dlatego osoby chorujące na nadciśnienie tętnicze powinny zainwestować w nieco lepszy sprzęt z mankietem naramiennym i nie kierować się w tym wyborze wyłącznie ceną.

Wybierając aparat cyfrowy, zwróć uwagę na dodatkowe funkcje: pamięć pomiarów, uśrednianie wyników z kilku pomiarów, detekcję arytmii czy możliwość podłączenia do aplikacji mobilnej. Takie rozwiązania pozwalają na dokładniejszą analizę zmian ciśnienia w czasie i ułatwiają przekazanie danych lekarzowi podczas wizyty kontrolnej. Warto także sprawdzić, czy urządzenie posiada certyfikat zgodności z normami Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH) lub Brytyjskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (BHS).

Jak mierzyć ciśnienie?

Wszystko zależy od aparatu. Większość osób wybiera jednak ciśnieniomierze cyfrowe ze względu na ich prostotę i dostępność. Jest jednak kilka zasad, których trzeba przestrzegać, aby zmierzyć ciśnienie prawidłowo i uzyskać wiarygodny wynik.

Przygotowanie do pomiaru

Najlepiej mierzyć ciśnienie rano, jeszcze przed wstaniem z łóżka lub tuż po przebudzeniu, w spokojnym otoczeniu. Unikaj pomiarów bezpośrednio po wysiłku fizycznym, spożyciu kofeiny, papierosów czy posiłku — w tych warunkach wyniki mogą być sztucznie zawyżone. Przed pomiarem warto usiąść wygodnie, oprzeć plecy o krzesło, a stopy postawić płasko na podłodze. Ramię powinno być na wysokości serca i swobodnie oparte na stole.

Technika zakładania mankietu

Ręka, na którą założysz mankiet, powinna być pozbawiona wszystkiego, co ją ściska — czyli zegarka, biżuterii, ciasnego rękawa koszuli. Dobrze jest zdecydować się, na której ręce będziesz mierzyć ciśnienie i powtarzać ten schemat codziennie, najlepiej na tej, na której wyniki są wyższe (zwykle dominująca ręka). Mankiet powinien być założony około 2–3 cm powyżej zgięcia łokciowego, na odsłoniętej skórze.

Podczas i po pomiarze

Jeśli przyjmujemy jakieś leki, warto dokonywać pomiaru przed zażyciem tabletek, aby sprawdzić rzeczywistą wartość ciśnienia przed ich działaniem. Dosyć istotna kwestia: podczas mierzenia ciśnienia nie można się ruszać ani rozmawiać. To sprawi, że wynik będzie niewiarygodny, ponieważ nawet drobny ruch czy chwilowe napięcie mięśni mogą wpłynąć na odczyt. Warto przeczekać na spokojnie ten moment, żeby później nie martwić się na zapas, że wyskakują nam dziwne pomiary lub błędy na wyświetlaczu.

Jeśli pierwszy pomiar wyda się nietypowy, odczekaj 1–2 minuty i wykonaj drugi. Wartość uśredniona z dwóch lub trzech pomiarów jest bardziej miarodajna. Zapisuj wyniki wraz z datą i godziną — taki dziennik ciśnienia bardzo pomaga lekarzowi w ocenie skuteczności leczenia i dostosowaniu dawek leków.