Co bada lekarz medycyny pracy? Jakie badania wstępne na jakie stanowisko pracy?
Po wielu miesiącach poszukiwań w końcu dostałeś wymarzoną pracę. Po załatwieniu wszelkich formalności w twojej przyszłej firmie pozostało ci już tylko jedno – wizyta u lekarza medycyny pracy, który wypisze ci zaświadczenie uprawniające cię do wykonywania zawodu. Jak ona wygląda? O tym opowiemy Ci w naszym artykule!
• Kto musi wykonać wstępne badania lekarskie do pracy?
• Czy trzeba powtarzać badania przy każdej zmianie pracy?
• Kto płaci za badania określające zdolność do pracy?
• Jakie badania muszą wykonać osoby pracujące długo przed komputerem?
• Jakie badanie dla zawodowych kierowców?
• Co muszą przebadać pracownicy fizyczni?
Kto musi wykonać wstępne badania lekarskie do pracy?
Do ich wykonania zobligowana jest każda osoba rozpoczynająca pracę na podstawie umowy o pracę. Osoba podejmująca zatrudnienie dostaje od swojego pracodawcy skierowanie, z którym musi zgłosić się do specjalisty z dziedziny medycyny pracy. W dokumencie musi zostać dokładnie określone stanowisko pracy oraz związane z nim zagrożenia i czynniki szkodliwe. Badanie to koniecznie musi być wykonane przed pierwszym dniem pracy – bez aktualnego orzeczenia lekarskiego pracodawca nie może dopuścić kandydata do realizacji obowiązków służbowych.
Czy trzeba powtarzać badania przy każdej zmianie pracy?
Badania te muszą być powtarzane przy każdej zmianie pracodawcy. Oznacza to, że mimo iż ważność poprzedniego badania jeszcze się nie skończyła, musi zostać ono wykonane ponownie. Należy je wykonać nawet jeśli rodzaj stanowiska pracy pozostaje identyczny – ta sama funkcja, podobny zakres obowiązków, zbliżone warunki zatrudnienia. Wyjątkiem jest ponowne podjęcie zatrudnienia u tego samego pracodawcy, na tym samym stanowisku, o ile od wygaśnięcia poprzedniej umowy nie minęło więcej niż 30 dni. W takim przypadku poprzednie orzeczenie lekarskie zachowuje ważność do czasu upływu terminu określonego przez lekarza medycyny pracy.

Kto płaci za badania określające zdolność do pracy?
Obowiązek pokrycia ich kosztu spoczywa na pracodawcy – wynika to wprost z przepisów Kodeksu pracy. W przypadku gdy zakład pracy ma podpisaną umowę z przychodnią, pracownik po prostu przychodzi na badanie i nie musi za nie płacić. Gdy firma nie określa dokładnie miejsca przeprowadzenia badań, pracownik może je wykonać w dowolnie wybranej przez siebie placówce. Musi je samodzielnie sfinansować, a po ich przeprowadzeniu pokazać szefowi fakturę określającą koszt wykonania badania. Na jej podstawie pracodawca zwraca wydane pieniądze – najczęściej w formie przelewu na konto lub wypłaty gotówki z kasy zakładu.
Jakie badania muszą wykonać osoby pracujące długo przed komputerem?
Osoby spędzające przed komputerem więcej niż 4 godziny dziennie konieczenie muszą odwiedzić okulistę, który określi czy są w stanie tak długo patrzeć się w monitor bez szkody dla wzroku. Podczas badania okulistycznego lekarz sprawdza ostrość wzroku, zdolność akomodacji oraz wykrywa ewentualne objawy przewlekłego zmęczenia oczu. Poza tym do pracy na takich stanowiskach przeprowadzane są również standardowe badania z zakresu medycyny pracy – badanie fizykalne, pomiar ciśnienia tętniczego, wywiad lekarski dotyczący przebytych chorób. Czasami skierowanie obejmuje również badania laboratoryjne (analiza krwi i moczu), ale ich przeprowadzenie zależy od zapisów zawartych w umowie między lekarzem a zakładem pracy oraz specyfiki stanowiska.

Jakie badanie dla zawodowych kierowców?
Zawodowi kierowcy przed podjęciem zatrudnienia muszą przeprowadzić standardowe badania laboratoryjne (analizę krwi i moczu) oraz zbadać poziom cukru we krwi. W ich przypadku konieczne jest również badanie laryngologiczne, neurologiczne, specjalistyczne badanie okulistyczne, które oprócz standardowych czynników sprawdzi również zdolność pracownika do widzenia po zmroku oraz widzenie barwne i obwodowe. Wymagane jest również przeprowadzenie testów psychotechnicznych oceniających czas reakcji, zdolność dzielenia uwagi, odporność na stres oraz koordynację wzrokowo-ruchową.
Co muszą przebadać pracownicy fizyczni?
Osoby narażone na działanie szkodliwych czynników (pyłów, substancji chemicznych, hałasu) muszą oprócz standardowej morfologii zrobić również próby wątrobowe, określić poziom glukozy i kreatyniny w organizmie, poddać analizie mocz. Konieczna jest również wizyta u neurologa, okulisty, laryngologa oraz wykonanie spirometrii, EKG, RTG klatki piersiowej i testów psychotechnicznych.
Badania te będą różnić się w zależności od tego, jakie dokładnie stanowisko zajmuje pracownik, ale w większości przypadków zaistnieje konieczność wymienionych wyżej badań. Ich koszt jest bardzo wysoki i może wynieść nawet kilkaset złotych – pracodawca musi pokryć pełną kwotę bez względu na wysokość.

Dodatkowe wymagania dla osób pracujących z żywnością i w kontakcie z chorobami zakaźnymi
Osoby, które w swojej pracy mają kontakt z żywnością, wodą, środkami do pielęgnacji skóry oraz będące narażone na ciągły kontakt z chorobami zakaźnymi przenoszonymi drogą kropelkową, kontaktową i pokarmową, muszą posiadać również ważną książeczkę SANEPIDU. Jej uzyskanie będzie kosztowało około 150 złotych – w tej cenie zawarte są badania kału na obecność bakterii, RTG klatki piersiowej oraz badanie lekarskie. Książeczka wydawana jest przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną i wymaga okresowego odnowienia – zazwyczaj co roku lub co dwa lata w zależności od charakteru wykonywanej pracy.