Jakie warunki należy spełnić, aby ogłosić upadłość konsumencką?

Ubiegając się o upadłość konsumencką należy spełnić szereg warunków. Procedura zmierzająca do uwolnienia się od długów obwarowana jest przepisami prawa upadłościowego, które wskazują okoliczności umożliwiające oddłużenie osoby fizycznej. Jakie są podstawy do ubiegania się o upadłość konsumencką?

• Upadłość konsumencka – czym jest?
• Kto może starać się o upadłość konsumencką?
• Jakie warunki należy spełnić, aby ogłosić upadłość konsumencką?

Czym jest upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka to procedura prawna umożliwiająca osobie fizycznej redukcję lub całkowite umorzenie zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli. Rozwiązanie to pozwala na ogłoszenie bankructwa jednostce, która utraciła zdolność do regulowania swoich długów – częściowo lub w całości. Postępowanie odbywa się przed sądem i ma dwa cele: z jednej strony uwolnienie niewypłacalnego dłużnika od ciężaru finansowego, z drugiej – maksymalne zaspokojenie roszczeń wierzycieli w ramach dostępnego majątku upadłego.

Przepisy regulujące tę instytucję są stopniowo łagodzone, co sprawia że coraz więcej osób zadłużonych z przyczyn losowych korzysta z możliwości nowego startu bez dziedzictwa zaległych rat i odsetek. Ważne aby pamiętać że nie każda niewypłacalność uprawnia do skorzystania z postępowania – prawo nakłada obowiązek wykazania że trudna sytuacja materialna powstała wskutek okoliczności obiektywnie niezależnych od dłużnika.

Zagadnienia związane z możliwością ogłoszenia bankructwa to zawiła problematyka, dlatego warto posiłkować się wiarygodnymi źródłami. Upadłość konsumencka to temat dokładnie opisany w serwisie upadlosckonsumencka.expert, który zawiera aktualne informacje dotyczące zasad i procedur umorzenia długów. Opracowany przez profesjonalistów obejmuje szereg wiadomości w tym przedmiocie, które podane są w przystępnej i zrozumiałej formie.

Kto może ubiegać się o postępowanie upadłościowe

Prawo do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej przysługuje osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej oraz posiadającym miejsce zamieszkania i stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wymóg domicylu wynika z jurisdikcji polskich sądów upadłościowych – instytucja ma charakter terytorialny.

Do grupy uprawnionych należą obecnie przede wszystkim:

• byli przedsiębiorcy którzy zakończyli prowadzenie firmy i nie regulują zobowiązań pozostałych z okresu działalności
• poręczyciele kredytów lub pożyczek którzy utracili możliwość spłaty długu głównego zobowiązanego
• frankowicze – kredytobiorcy walutowi których rat wzrosły wskutek niekorzystnych zmian kursowych
• osoby które utraciły zatrudnienie lub dochód z przyczyn obiektywnych (choroba, wypadek, śmierć żywiciela rodziny)

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to procedura przeznaczona wyłącznie dla tych którzy spełniają transparentne przesłanki i nie próbują unikać spłaty zaległych długów za pomocą nieuczciwych działań (np. ukrywanie majątku, pozorne transakcje, darowizny na rzecz osób bliskich). Sąd weryfikuje uczciwość dłużnika i odrzuca wnioski osób które celowo doprowadziły do niewypłacalności.

Warunki ogłoszenia upadłości konsumenckiej

Obecnie obowiązujące regulacje nakładają precyzyjnie określone warunki które trzeba spełnić chcąc doprowadzić do umorzenia zobowiązań. W postępowaniu przed sądem należy wykazać że dłużnik doprowadził do niewypłacalności wskutek niezależnych od niego okoliczności – w przeciwnym razie wniosek zostanie odrzucony.

Brak winy dłużnika w powstaniu zadłużenia

Sąd odrzuci wniosek jeżeli utrata zdolności do spłaty zobowiązań jest wynikiem umyślności, niedbalstwa lub rażącego zaniedbania. Prawo nie chroni osób które świadomie zaciągały kolejne pożyczki nie mając realnej możliwości ich spłaty lub marnotrawnie wydawały środki zamiast regulować raty. Przesłanka „braku winy” wymaga od wnioskodawcy udokumentowania że niewypłacalność powstała z przyczyn obiektywnych takich jak:

• utrata pracy wskutek likwidacji stanowiska lub zwolnień grupowych
• poważna choroba uniemożliwiająca wykonywanie zawodu
• wypadek losowy skutkujący trwałym uszczerbkiem na zdrowiu
• śmierć współmałżonka będącego głównym żywicielem rodziny
• niekorzystne zmiany kursów walut (dotyczy kredytów frankowych)

Trwały charakter niewypłacalności

Warunkiem koniecznym jest wykazanie że niewypłacalność dłużnika ma charakter stały – nie jest to chwilowa trudność finansowa którą można przezwyciężyć w krótkim czasie. Sąd analizuje całościową sytuację materialną wnioskodawcy uwzględniając:

• wysokość osiąganych dochodów (z pracy, rent, emerytur, świadczeń społecznych)
• strukturę i wartość posiadanego majątku
• perspektywy poprawy sytuacji finansowej w przewidywalnej przyszłości
• realne możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub innej aktywności zarobkowej

Bez znaczenia pozostaje ilość oraz łączna wartość niespłaconych zadłużeń – decydujące jest całkowite odcięcie dłużnika od źródeł finansowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Może to dotyczyć zarówno małych sum jak i wielomilionowych długów – kryterium pozostaje to samo: brak jakiejkolwiek realnej możliwości realizacji wymagalnych rat wobec wierzycieli.

Brak wcześniejszego postępowania upadłościowego

Trzeba również pamiętać że sąd oddali wniosek dłużnika wobec którego przeprowadzono postępowanie upadłościowe zakończone częściowym lub całkowitym umorzeniem długów w okresie 10 lat przed dniem złożenia wniosku. Regulacja ta ma zapobiegać nadużywaniu instytucji upadłości konsumenckiej przez osoby które wielokrotnie korzystałyby z przywileju oddłużenia nie wyciągając wniosków z poprzednich błędów finansowych.

Brak czynności krzywdzących wierzycieli

Podstawą oddalenia wniosku może być też krzywdząca dla wierzycieli czynność prawna dokonana przez dłużnika w okresie poprzedzającym wniosek. Typowym przykładem jest darowizna na rzecz członków najbliższej rodziny (współmałżonka, dzieci, rodziców) której celem było zmniejszenie majątku podlegającego egzekucji i uniknięcie spłaty zadłużenia. Sąd bada czy w okresie od momentu powstania długów do złożenia wniosku dłużnik nie dokonał transakcji:

• przenoszących prawo własności nieruchomości lub ruchomości o znacznej wartości na osoby bliskie
• pozornych sprzedaży poniżej wartości rynkowej w celu ukrycia majątku
• założenia spółek lub fundacji mających zabezpieczyć aktywa przed wierzycielami
• wypłat lub przelewów środków pieniężnych niemających uzasadnienia gospodarczego

Jeżeli takie działania zostaną ujawnione sąd uzna że wnioskodawca świadomie unikał odpowiedzialności za swoje zobowiązania co dyskwalifikuje go z grona uprawnionych do skorzystania z dobrodziejstwa upadłości konsumenckiej. Warunek uczciwości i lojalności wobec wierzycieli pozostaje podstawową przesłanką wszelkich procedur oddłużeniowych.