Jakie przepisy warto znać, kiedy stawia się lekką obudowę do wykopów?

Do czego stosuje się lekkie obudowy do wykopów? Jakie pełnią funkcje? W jaki sposób przebiega ich montaż i co ustalają przepisy?

Funkcje i zastosowanie obudów wykopowych

Podczas prac budowlanych wymagających wykonania głębokich wykopów niezbędne są odpowiednie zabezpieczenia. W tym celu wykonuje się szalunki — konstrukcje utrzymujące ścianę przed utratą stateczności. Wykop niesie ze sobą ryzyko osunięcia się ziemi, co nie tylko znacząco utrudnia pracę, ale wręcz zagraża zdrowiu i życiu pracowników. Zastosowanie obudowy do wykopów jest więc niezbędne, aby sprawnie przeprowadzić prace i zagwarantować bezpieczeństwo osobom zaangażowanym w ich realizację.

Szalunki chronią zresztą nie tylko sam wykop, ale również obiekty znajdujące się w jego sąsiedztwie — budynki, chodniki, nawierzchnię uliczną. Obudowy do wykopów zabezpieczają te elementy infrastruktury przed uszkodzeniami (które mogłyby spowodować na przykład utrudnienia w ruchu pojazdów i pieszych), a nawet całkowitym zawaleniem.

Właściwe rozpoznanie właściwości podłoża gruntowego pozwala dobrać odpowiedni typ obudowy. Obudowy wykonywane są ze stali, aluminium, drewna i sklejki. Wyróżniamy różne typy szalunków:

• ściany szczelne
• obudowa berlińska
• ścianka z grodzic stalowych
• palisada z pali lub mikropali
• ściany z kolumn wykonanych metodą iniekcji strumieniowej
• ściany gwoździowane

Różnią się nie tylko typem, ale również parametrami technicznymi i zakresem stosowania. Obudowa do wykopów lekka jest częścią oferty specjalistycznej firmy Orzeł, na której stronie można zapoznać się z parametrami charakterystycznymi dla tego typu szalunków.

Proces montażu lekkiej obudowy wykopowej

Przygotowanie dolnej części wykopu

Poszczególne elementy szalunku łączone są ze sobą za pomocą metalowych ram. Obudowa staje się swego rodzaju formą dla przyszłego fundamentu — trzeba mieć to na uwadze podczas projektowania szerokości wykopu. Z tego powodu dolna część wykopu powinna być z obydwu stron szersza niż ława fundamentowa.

Na dnie wykopu powinna znajdować się 10-centymetrowa warstwa chudego betonu, która pełni funkcję izolacyjną, a oprócz tego zabezpiecza beton przed zlaniem się z ziemią. To właśnie na tej warstwie należy zamontować zbrojenie i deskowanie. Wysokość deskowania powinna wynieść 30–40 cm.

Kluczowe aspekty montażu

Przy pracach niezbędne jest precyzyjne umocowanie i wypoziomowanie obudowy. Deskowanie powinno zostać szczelnie wypełnione betonową mieszanką. Trzeba też dopilnować, aby ława fundamentowa nie wyschła — by temu zapobiec, nakłada się na nią specjalną folię ochronną.

Szczególnie wąskoprzestrzenne wykopy wymagają zastosowania systemów modułowych, które umożliwiają szybki montaż i demontaż w ograniczonej przestrzeni roboczej.

Wymogi prawne dotyczące obudów wykopowych

Podstawowe wymagania normatywne

Istnieją przepisy, które określają sposób wykonywania obudów do wykopów oraz parametry, jakie powinny one spełniać. Dotyczy to również lekkiej obudowy.

Przepisy określają, że elementy zabezpieczające ściany wykopu powinny co najmniej o 0,15 m wystawać ponad poziom przylegającego terenu. Od rodzaju gruntu, głębokości położenia wód gruntowych i sytuacji terenowej zależy, czy wykopy wymagają deskowania. Materiał wykorzystany do obudowy wykopu powinien nadawać się do wielokrotnego wykorzystania w odmiennych warunkach gruntowych, czyli przy zmiennych naciskach gruntu na umocnienie wykopu.

Alternatywy dla tradycyjnych rozwiązań

Zamiast drewnianej obudowy przepisy dopuszczają zastosowanie stalowej obudowy płytowej. Pozwala ona na wykonanie wąskoprzestrzennego wykopu o dowolnej głębokości, co jest szczególnie przydatne podczas realizacji prac w gęstej zabudowie miejskiej lub w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących fundamentów.

Podobnie jak przy wykonywaniu ścian szczelinowych, kluczowe znaczenie ma zapewnienie stabilności gruntu i zabezpieczenie przed napływem wody gruntowej do wykopu.