Jak firmy mogą dbać o środowisko? Uzdatnianie wody, zarządzanie odpadami, co jeszcze?

O dbaniu o środowisko naturalne mówi się wiele, jednak jak się to przekłada na praktykę, z tym bywa już różnie. Coraz więcej firm zaczyna jednak zwracać na to większą uwagę, choć jeszcze bardzo wiele jest do zrobienia. To praca u podstaw, którą wciąż trzeba wykonywać, by było lepiej. Jakie jednak są możliwości? Na co stawiają firmy, chcąc się przyczynić do polepszenia naszego środowiska naturalnego?

• Jak uzdatnianie wody wpływa na środowisko?
• Jak zarządzać odpadami w firmie?
• Ograniczenie emisji spalin samochodowych
• Czy ekologiczne technologie mają przyszłość?

Uzdatnianie wody jako element proekologicznej polityki przedsiębiorstwa

Wiele firm i przedsiębiorstw wykorzystuje w swojej pracy wodę, która jest niezbędna w procesie wytwarzania produktów. Wykorzystuje się jej dużo i w różnych warunkach, często też wielokrotnie, co wpływa na jej zanieczyszczenie, dlatego tak ważne jest jej prawidłowe uzdatnianie. Nie jest to oczywiście możliwe ot tak sobie, bowiem uzdatnianiem wody w przemyśle zajmują się profesjonalne firmy, których podstawowym zadaniem jest zadbanie o to, by stosowana w firmie woda była jak najwyższej jakości.

Ma to służyć nie tylko w wykonywanej pracy, by produkty przemysłu były zdrowe, świeże i nieskażone, ale także jest to pozytywne rozwiązanie dla środowiska. Zamiast pobierać więcej wody, można użyć tej samej, tylko oczyszczonej i w pełni zdatnej do dalszego wykorzystania. Cyrkulacyjne wykorzystanie zasobów wodnych redukuje presję na źródła wody pitnej oraz minimalizuje ilość ścieków odprowadzanych do środowiska. Nowoczesne systemy uzdatniania stosują wielostopniową filtrację mechaniczną, chemiczną i biologiczną, dzięki czemu nawet silnie zanieczyszczona woda technologiczna wraca do obiegu produkcyjnego bez szkody dla jakości wyrobów.

Równie ważna jest regularna kontrola parametrów fizykochemicznych wody — pH, twardość, zawartość substancji organicznych czy metali ciężkich. Firmy prowadzące własne systemy uzdatniania zyskują nie tylko niezależność od dostaw wody ze źródeł zewnętrznych, ale także znacznie obniżają koszty operacyjne związane z zakupem świeżej wody oraz odprowadzaniem ścieków. W przemyśle spożywczym, farmaceutycznym czy chemicznym jakość wody decyduje o jakości finalnego produktu, dlatego inwestycja w systemy oczyszczania jest działaniem zarówno ekonomicznym, jak i środowiskowym.

Zarządzanie odpadami według wymogów prawnych i standardów środowiskowych

Każda firma ma pewne obowiązki związane z zarządzaniem odpadami. Jak to wygląda w praktyce, pewnie niektórzy mogli słyszeć. Chcąc jednak zadbać o środowisko należy pamiętać o tym, że właściwe utrzymanie czystości jest niezwykle istotne. Są względem tego usankcjonowane przepisy, których każda z firm musi się trzymać i ich przestrzegać.

Przede wszystkim w przedsiębiorstwach, gdzie występują odpady komunalne, istnieje obowiązek ewidencji tych odpadów w formie karty oraz karty przekazania. Niektóre z firm powinny także prowadzić karty ewidencji komunalnych osadów ściekowych. Należy wszystkie odpady posegregować i określić ich status, a każdy z nich ma swoją grupę, podgrupę oraz rodzaj.

Klasyfikacja odpadów według kodów i kategorii

Odpady przemysłowe klasyfikuje się według katalogu odpadów określonego w rozporządzeniu Ministra Klimatu. Każdy kod składa się z sześciu cyfr — pierwsze dwie cyfry oznaczają grupę (np. 17 to odpady budowlane), kolejne dwie podgrupę (np. 17 01 to beton, cegły, płytki), a ostatnie dwie konkretny rodzaj odpadu (np. 17 01 01 to odpady betonu). Prawidłowa klasyfikacja pozwala wybrać odpowiednią metodę zagospodarowania — recykling, odzysk energii, unieszkodliwianie termiczne lub składowanie.

Segregacja u źródła i minimalizacja produkcji odpadów

Efektywne zarządzanie odpadami zaczyna się od redukcji ich powstawania. Wprowadzenie zasad lean manufacturing, optymalizacja procesów technologicznych czy wykorzystanie surowców wtórnych to metody prowadzące do zmniejszenia strumienia odpadów. Kolejnym krokiem jest segregacja u źródła — przedsiębiorstwo powinno wyznaczyć miejsca gromadzenia odpadów według frakcji (papier, tworzywa sztuczne, szkło, metale, odpady niebezpieczne). Część firm wdraża systemy zero waste, dążąc do całkowitej eliminacji odpadów przekazywanych na składowisko.

Dokumentacja i raportowanie

Firmy produkujące odpady powyżej określonego limitu muszą prowadzić ewidencję odpadów w formie elektronicznej w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Obowiązkiem jest także sporządzanie rocznych sprawozdań o wytworzonych odpadach oraz o gospodarowaniu nimi. Nieprzestrzeganie przepisów w tym zakresie skutkuje karami finansowymi, dlatego wiele przedsiębiorstw korzysta z usług firm audytorskich lub specjalistów ds. środowiska, którzy pomagają spełnić wszystkie wymogi formalne.

Strategia redukcji spalin w transporcie firmowym

Wiele firm i przedsiębiorstw za jedną z podstawowych form swojego działania uznaje transport. Obok produkcji, jest to na rynku jedna z najbardziej rozbudowanych dziedzin, a towary i produkty nie są w stanie same się przewieźć. Kilka lat temu Unia Europejska prowadziła ambitny plan ograniczenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery, żeby jednak do tego doszło, ważne są zmiany zaprowadzone w transporcie.

Producenci samochodów i pojazdów muszą się dostosować do zmian i to już na poziomie konstrukcji, z kolei obowiązkiem firmy jest dostosowanie swojej floty pojazdów do obowiązujących norm środowiskowych. Na zanieczyszczenie powietrza mają wpływ przede wszystkim pojazdy mocno eksploatowane i przestarzałe, wymiana ich jest więc najrozsądniejszą decyzją.

Normy emisji Euro a wymiana floty pojazdów

Obecnie obowiązująca norma Euro 6 dla pojazdów lekkich oraz Euro VI dla pojazdów ciężkich znacząco ogranicza poziom emisji tlenków azotu, cząstek stałych oraz węglowodorów. Firmy transportowe, które wymieniają przestarzałe pojazdy Euro 3 czy Euro 4 na nowe spełniające najnowsze normy, redukują emisję szkodliwych substancji nawet o 80%. Dodatkowo niższe zużycie paliwa nowoczesnych silników przekłada się na oszczędności finansowe — mniejsze spalanie to niższe koszty eksploatacji oraz mniejszy ślad węglowy przedsiębiorstwa.

Alternatywne napędy i paliwa

Coraz więcej firm inwestuje w pojazdy z napędem elektrycznym, hybrydowym plug-in lub zasilanym sprężonym gazem ziemnym (CNG) i skroplonym gazem ziemnym (LNG). Elektryczne samochody dostawcze idealnie sprawdzają się w ruchu miejskim, gdzie nie są wymagane długie dystanse, a częste zatrzymania pozwalają na odzyskiwanie energii podczas hamowania (rekuperacja). W transporcie międzynarodowym popularne stają się ciągniki siodłowe na LNG, które emitują znacznie mniej CO₂ niż jednostki napędzane olejem napędowym, a jednocześnie oferują porównywalną moc i zasięg.

Optymalizacja tras i eco-driving

Nie tylko rodzaj pojazdu, ale także sposób jego użytkowania decyduje o emisji spalin. Systemy zarządzania flotą (GPS, telematyka) pozwalają planować trasy w sposób minimalizujący puste przebiegi i czas postoju w korkach. Szkolenia z zakresu ekologicznej jazdy (eco-driving) uczą kierowców płynnego rozpędzania, przewidywania ruchu oraz utrzymywania stałej prędkości, co przekłada się na spadek zużycia paliwa o 10–15%. Firmy wdrażające te praktyki zmniejszają koszty paliwowe i emisję CO₂ równocześnie.

Ekologiczne technologie w przedsiębiorstwach — trend czy konieczność?

Jak najbardziej. Nie tylko Unia Europejska, czy nasze własne podejście, ale w myśleniu globalnym coraz ważniejszą kwestię zajmuje ekologia. Wszystko zaczyna się od nas samych i naszych domów, ale duże firmy, zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa, czyli wszystkie te miejsca, które w jakiś sposób budują nasz świat, wpływają także na nasze otoczenie w znacznym stopniu. Zadbanie o środowisko jest więc obowiązkiem każdej firmy i istotne jest to, by względem tego obowiązku się wywiązać.

Źródła energii odnawialnej w firmach

Instalacja paneli fotowoltaicznych na dachach hal produkcyjnych, magazynów czy budynków biurowych stała się w ostatnich latach jedną z najpopularniejszych form działania proekologicznego. Produkcja własnej energii elektrycznej obniża rachunki za prąd, a nadwyżki można odprzedawać do sieci. Większe zakłady coraz częściej sięgają też po pompy ciepła, kolektory słoneczne czy małe elektrownie wiatrowe. Takie rozwiązania są wspierane różnego rodzaju dotacjami i programami unijnymi, co ułatwia finansowanie inwestycji.

Certyfikaty i standardy środowiskowe

Firmy dbające o środowisko często wdrażają systemy zarządzania środowiskowego zgodne z normą ISO 14001 lub uczestniczą w programie EMAS (Eco-Management and Audit Scheme). Posiadanie certyfikatu potwierdza, że przedsiębiorstwo monitoruje swoje oddziaływanie na środowisko, stawia sobie cele ekologiczne i regularnie je weryfikuje. To także argument marketingowy — kontrahenci i klienci coraz częściej wybierają partnerów biznesowych, którzy dokumentują swoje zaangażowanie w ochronę środowiska.

Budownictwo przemysłowe a ekologia

Podczas wznoszenia nowych obiektów produkcyjnych, magazynowych czy biurowych firmy powinny zwracać uwagę na dobór materiałów budowlanych o niskim śladzie węglowym oraz technologie minimalizujące zużycie energii. Nowoczesne hale buduje się z uwzględnieniem efektywnej izolacji termicznej, naturalnego oświetlenia (świetliki dachowe) oraz systemów odzysku ciepła. Opcji jest wiele, trzeba jednak przede wszystkim zdawać sobie z nich sprawę i już na etapie projektowania uwzględniać rozwiązania proekologiczne.